|
مصاحبه با جناب حجه الاسلام والمسلمین هدایت نیا دبیر علمی همایش
بین المللی حقوق خانواده
(معرفی: حجه الاسلام والمسلمین هدایت نیا دبیر علمی همایش بین
المللی حقوق خانواده ،عضو هیات علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه
اسلامی و عضو گروه حقوق این پژوهشگاه است.وی از پژوهشگرانی است که
در یک دهه اخیر تمرکز مطالعاتی خود را بر روی حوزه های مختلف
مرتبط با حقوق خانواده گذاشته است و در این راه تا کنون مقالات
علمی متعددو کتابهایی نیز نگاشته است.وی همچنین در دانشگاههای
معتبر در تهران و قم به تدریس در دانشکده های حقوق با رویکرد تخصصی
به مسائل حقوق خانواده مشغول است.)
س :با تشکر از شرکت شما در این مصاحبه بعنوان اولین سئوال ، لطفا
بفرمایید علت و انگیزه برگزاری این همایش چه بوده است؟
ج :از نظر اسلام، خانواده بنایی محبوب و مقدس و مایه آرامش و
تكامل انسان به شمار میرود. قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران نیز
همسو با آموزههای دین مبین اسلام، از خانواده به «واحد بنیادی
جامعه» یاد کرده است و در اصل دهم قانون اساسی جمهوری اسلامی تاکید
شده است که
تمام قوانين و مقررات و برنامه ريزيهاي مربوط به خانواده
بايد در جهت آسان كردن تشكيل خانواده، پاسداري از قداست
خانواده و استواري روابط خانوادگي بر پايه حقوق و اخلاق
اسلامي باشد. بدیهی است که برای نیل به اهداف فوق، بایستی خانواده
و قوانین مربوط به آن در کانون توجه همه مراجع تقنینی، اجرایی و
قضایی باشد.با
وجود این تاکیدات در قانون اساسی به نظر میرسد که الزامات مذکور
در اصل دهم قانون اساسی تا کنون به خوبی محقق نگردیده است. به
استناد آمارهای موجود، جوانان تمایل زیادی به تشکیل خانواده
ندارند؛ بیگمان یکی از دلایل آن، دشواری تشکیل خانواده میباشد.
همچنین، با توجه به آمارهای ارائه شده از سوی مراکز مسئول، روابط
خانوادگی استحکام و استواری لازم را ندارند و حجم بالای مراجعات
خانوادهها به مراجع قضایی و شبه قضایی نگران کننده است. این وضعیت
مختص ایران اسلامی نیست و در سایر کشورهای اسلامی نیز وضع کم و بیش
به همین منوال است.لذا این وضعیت خانواده در کشورهای اسلامی ایجاب
مینماید که در این حوزه اقدامات اساسی صورت گیرد که برگزاری این
همایش نیز یکی ازاقدامات است.
س
: با توجه به فرمایشات شما در سئوال قبل ،در این همایش به کدام
حوزه از مسایل خانواده پرداخته خواهد شد؟
ج : مهمترین کارهای لازم، بازنگری در قوانین خانواده و مطالعات
تطبیقی است. به همین دلیل، مرکز امور زنان و خانواده ریاست جمهوری
و پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی به طور مشترک این همایش تخصصی
بین المللی را در حوزه حقوق خانواده (همزمان با دهه فجر انقلاب
اسلامی) برگزار مینماید. این نشست تخصصی اهداف متعددی را تعقیب
میکند که امور زیر از جمله مهمترین آن است:
-
تقويت و تقريب انديشهها در حوزه حقوق خانواده،
-
همگرايي بيشتر در مقررات و قوانين خانواده،
-
دستيابي به راهكارهاي استحكام بيشتر بنيان خانواده،
-
بهرهمندي از تجارب كشورهاي اسلامي در حوزه حقوق خانواده.
این نشست تخصصی که به مدت سه روز، در روزهای 19 و 20 و 21 بهمن ماه
در تهران، با حضور کارشناسان و صاحبنظران و نیز مولفین و مدرسین
حقوق خانواده ایران و کشورهای مختلف (ایران
،مصر،مغرب،لبنان،آمریکا،افغانستان ،اتریش و...) برگزار میگردد،
قوانین و اسناد مربوط به خانواده کشورهای اسلامی، به ویژه کشورهای
ایران، مصر و مراکش مورد بررسی و مطالعه تطبیقی قرار میگیرد.
س : همانگونه که جنابعالی فرمودید تمرکز این همایش بر حقوق خانواده
است.لطفا بفرماییدکه چه حوزه های تخصصی در حوزه مسایل خانواده مورد
توجه همایش خواهد بود؟
ج: در جلسات متعددی که تا کنون در مورد نحوه برگزاری این نشست
تخصصی منعقد گردید، تصمیماتی اتخاذ گردیده است؛ با توجه به تنوع
موضوعات حقوق خانواده، کارشناسان داخلی و خارجی در قالب چهار کمیته
گرد هم جمع میشوند. این کمیتهها عبارتاند از:
-
رويكرد كلان (بر اساس مباني) به حقوق خانواده،
-
روابط زوجين،
-
حقوق اولاد،
-
شيوه دادرسي دعاوي خانوادگي.
هر کمیته در قالب یک نیمروز، اهمّ مباحث مربوط به خود را مورد بحث
و بررسی قرار میدهد.در این نشست سه روزه، موضوعات متعددی از حقوق
خانواده در قالب چهار گمیته مذکور موردبحث و بررسی قرار میگیرد.
همچنین، برخی موضوعات مهم، مبنایی و کاربردی حقوق خانواده نیز
شناسایی گردیده و برای نگارش مقاله در مورد آن با کارشناسان
هماهنگی گردیده است.عناوین و موضوعات برخی مقالات به شرح زیر است:
1. عدالت جنسيتي
2. ظرفيت حقوق و سياستگذاري حقوق خانواده
3. رويكرد حمايتي به خانواده
4. مسكن زن پس از انحلال نكاح (فوت شوهر)
5. رويكردهاي حقوقي به تعدد زوجات
6. شكلهاي ازدواج (غيردايم)
7. نقد و بررسي ضمانت اجراهاي كيفري در حقوق خانواده
8. خشونت در روابط زوجين
9. مصالح كودك و اثرات حقوقي آن
10. خشونت عليه كودك (كودكآزاري در خانواده)
11. اصول و مباني دادرسي در دعاوي خانواده
12. سلب حق از طریق شرط ضمن عقد
و....
این مقالات و موضوعات که در نشست تخصصی ارائه میگردد در قالب
مقالات نسشت تخصصی بین المللی حقوق خانواده منتشر خواهد شد.
امید است که این تلاشها به همگرایی و همدلی بیشتر میان کشورهای
اسلامی انجامیده و در شناسایی نقایص احتمالی حقوق خانواده ایران
گامی مفید و موثر باشد.
س: آیا این رویکرد جدید به حقوق خانواده صرفا در قالب برگزاری این
همایش است یا قصد دارید این فعالیت را به طریقی ادامه دهید؟
ج: سئوال بسیار خوبی است .با مذاکرات اولیه ای که بین مرکز امور
زنان وخانواده ریاست جمهوری و پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی
انجام شده است ،تلاش خواهیم کرد که انشاء الله این همایش بصورت یک
نشست تخصصی بین المللی دوسالانه در حوزه مسائل
مختلف حقوق خانواده با رویکرد تخصصی به مسائل مبتلا به در کشورهای
اسلامی برگزار گردد تا از این طریق ضمن بررسی و ارائه راه حل به
مراجع ذیربط داخلی بتوانیم جمهوری اسلامی ایران را به عنوان یکی از
کشورهای پیشرو در حوزه مسائل حقوق خانواده در سطح منطقه ،کشورهای
اسلامی و جهانی معرفی نماییم.
با تشکر از شما برای اختصاص وقت خود برای شرکت در این
مصاحبه
| 